Tá an tionscnamh nua spreagúil seo, atá faoi stiúir Chathaoirligh Bhoird Ard-Mhúsaem na hÉireann, Ghailearaí Náisiúnta na hÉireann, Leabharlann Náisiúnta na hÉireann, Músaem Nua-Ealaíne na hÉireann (IMMA) agus Gailearaí Ealaíne Crawford.
Bhailigh ionadaithe ó na ICNanna agus páirithe leasmhara ó gach cearn den earnáil chultúrtha le chéile i mBaile Átha Cliath ar maidin ag Leabharlann Náisiúnta na hÉireann don ócáid,ina raibh príomhaitheasc ó Katja Iversen, POF, Músaem na Náisiún Aontaithe - NA Beo..
Arna stiúradh ag an Dr Frances Ruane, rinne an ócáid iniúchadh ar thábhacht agus ar luach an chultúir i gcomhthéacs Uachtaránacht na hÉireann ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh, luach an chultúir ‘thar OTI’, naisc thraschultúrtha, ‘cumhacht bhog’ an chultúir, agus an méid a chuireann institiúidí cultúrtha náisiúnta le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na NA.
Is céim chomhchoiteann é an t-imeacht i dtreo luach eacnamaíoch na gcúig institiúid, agus ICNanna ar bhonn níos leithne, a chainníochtú. Laistigh de sin tá tiomantas do chomhoibriú agus do thaighde breise ó na ICNanna chun a luach sochaíoch iomlán a thuiscint, a thomhas agus a chur in iúl níos fearr thar mhéadracht thraidisiúnta turasóireachta eacnamaíoch agus cultúrtha.
Áirítear leis sin an chaoi a dtacaíonn institiúidí cultúrtha náisiúnta le rannpháirtíocht dhaonlathach, a neartaíonn siad machnaimh ar fhéiniúlachtaí, a chothaíonn siad folláine agus comhtháthú sóisialta, agus a thógann siad athléimneacht shochaíoch fhadtéarmach i gcomhréir le tosaíochtaí an AE.
Chun tacú leis an obair seo, choimisiúnaigh cathaoirligh na gcúig institiúid chultúrtha náisiúnta bailiúcháin measúnú tosaigh bunaithe ar fhianaise ar a luach a foilsíodh inniu i dtuarascáil ar ‘Tionchar Eacnamaíoch agus Sóisialta Institiúidí Bailiúcháin na hÉireann:’: Ag Tosú Comhrá Nua’ le Comhairleoirí Eacnamaíocha Fitzpatrick Associates.
Mar phointe tosaigh, rinne an tuarascáil athbhreithniú ar shonraí atá ann cheana féin agus foilsíodh taighde chun measúnú tosaigh a sholáthar ar rannchuidiú eacnamaíoch díreach agus indíreach na gcúig ICN. Tugann anailís na tuarascála le fios go mbeidh na cúig ICN bailithe le chéile in 2024:
- Aschur eacnamaíoch iomlán ginte de thart ar €209m
- Chuir sé thart ar €135m leis an Oll-luach Breisithe* náisiúnta
- Tacaíodh le thart ar 2,300 post coibhéiseach lánaimseartha (laistigh agus lasmuigh den earnáil chultúrtha araon).
- Mheall sé os cionn 3.5 milliún cuairteoir pearsanta
Léirigh an t-athbhreithniú go bhfuil na buntáistí sochaíocha níos leithne a eascraíonn as teagmháil a dhéanamh leis na hinstitiúidí cultúrtha náisiúnta agus a mbailiúcháin tearc-thomhaiste in Éirinn. Mar sin, cuireann an tuarascáil túsphointe, seachas conclúid, le haghaidh tuilleadh taighde a theastaíonn chun an toradh níos doimhne ar luach sóisialta a ghintear trí rannpháirtíocht chultúrtha a thomhas thar na buntáistí a bhaineann le cuairt a thabhairt ar na hinstitiúidí – bíodh sé i dtéarmaí sláinte agus folláine, torthaí oideachais, cáilíocht na beatha nó comhtháthú sóisialta a chothú.
Dúirt an tOllamh Cathal O'Donoghue, Cathaoirleach Bhord Ard-Mhúsaem na hÉireann, ag labhairt thar ceann na gcúig Institiúid Chultúrtha Náisiúnta:
“Tá ról lárnach ag na hinstitiúidí bailiúcháin náisiúnta maidir le nasc sóisialta a neartú, torthaí oideachais a thacú, athléimneacht a thógáil agus sláinte agus folláine pobal a fheabhsú, go háirithe le linn tréimhsí athraitheacha agus dúshlánacha.
“Agus Éire ag ullmhú d'Uachtaránacht ar an AE, tá sé tráthúil machnamh a dhéanamh ar an gcaoi a dtugann ár n-eagraíochtaí cultúrtha fianaise agus cur in iúl go hiomlán faoina rannchuidiú leis an tsochaí thar beart eacnamaíoch. Beidh ar chomhráite amach anseo léiriú níos fearr a thabhairt ar luach intreach ár mbailiúcháin agus ar na tairbhí sochaíocha níos leithne a thugann siad do shaol daoine i dtéarmaí an-dáiríre. Is é inniu an chéad chéim i gcomhrá níos leithne faoin gcaoi a mbogfaimid ar aghaidh le chéile chun é sin a bhaint amach.
“Agus muid ag leanúint lenár mbailiúcháin a bhailiú, a chaomhnú agus a chur i láthair don phobal, is deis é seo chun tús a chur le comhrá níos doimhne agus le hiarracht taighde chomhoibríoch a neartaíonn an bonn fianaise do lucht déanta beartas, a chuireann ár gcláir féin ar an eolas agus a thomhaiseann ár dtionchair amach anseo le cinnteacht.”
Dúirt Katja Iversen, POF Mhúsaem na Náisiún Aontaithe - NA Beo:
''Ag tráth ina bhfuil polarúchán, éiginnteacht agus ilroinnt shóisialta ag dul i méid, tá ról ríthábhachtach ag an gcultúr. Léiríonn an ócáid seo an luach suntasach eacnamaíoch agus sochaíoch a chruthaíonn institiúidí bailiúcháin náisiúnta na hÉireann. Dar liomsa, léiríonn sé rud éigin níos mó freisin.''. Tá bailiúcháin i bhfad níos mó ná stórtha cuimhne - is acmhainní iad don todhchaí. Is féidir le cultúr agus bailiúcháin cabhrú le daoine nascadh thar na glúnta agus na difríochtaí, iad féin a fheiceáil mar chuid de scéal comhroinnte níos mó, agus cinn nua a chruthú. Agus é sin á dhéanamh acu, is féidir leo cabhrú le muinín agus le muintearas a chothú, ár samhlaíocht chomhchoiteann a leathnú, agus cabhrú leis na sochaithe níos athléimní agus níos cuimsithí a theastaíonn uainn don todhchaí a thógáil.”
Léigh an tuarascáil: Tionchar Eacnamaíoch agus Sóisialta Institiúidí Bailiúcháin na hÉireann: Tús le Comhrá Nua
Group inside the NLI Joly Theatre. Photo by Conor McCabe.
Photo by Conor McCabe