Finné ar Chogadh: Cogadh na Saoirse agus an Cogadh Cathartha trí lionsa WD Hogan

An Chartlann Náisiúnta Ghrianghrafadóireachta

16 Eanáir 2010 - 31 Bealtaine 2010

Bhí rochtain uathúil ag an ngrianghrafadóir WD Hogan ar na himeachtaí i gCogadh na Saoirse agus sa Chogadh Cathartha in Éirinn idir 1920 agus 1923. Bhí ceadú oifigiúil Shinn Féin ag Hogan i rith Chogadh na Saoirse, agus cead oifigiúil ón arm náisiúnta i rith an Chogaidh Cathartha, agus mar sin bhí sé i lár an aicsin ag go leor imeachtaí a bhí suntasach ó thaobh na staire de i rith na mblianta seo. Cé go ndéarfadh go leor criticeoirí nach léiríonn a chuid grianghraf den tréimhse thábhachtach seo de stair na hÉireann ach taobh amháin den scéal, ní féidir a shéanadh ach gur taifead cumhachtach atá ann mar sin féin.

Finné ar ChogadhFinné ar Chogadh

Thiomsaigh an Captaen Urr. Denis J Wilson, Séiplíneach in arm an tSaorstáit i rith na 1920í, an 167 grianghraf atá le feiceáil sa taispeántas. I measc na ngrianghraf sa taispeántas, tá seatanna gnímh de ghníomhaíochtaí míleata; grianghraif de na Dúchrónaigh; íomhánna d’Art Ó Gríofa agus Mícheál Ó Coileáin ag labhairt ag cruinnithe a raibh sluaite ollmhóra ag freastal orthu; agus léirscrios na gCeithre Cúirteanna agus Theach an Chustaim. Cé gur íomhánna de ghníomhaíochtaí míleata na nDúchrónach i gcathair Chorcaí agus sa cheantar mórthimpeall is mó atá ann, ar ndóigh tá íomhánna den bheirt ba mhó a bhí sa choimhlint ar son an Chonartha – Ó Coileáin agus Ó Gríofa – le feiceáil go tréan. I measc na nithe eile atá le feiceáil, tá cóipeanna de na litreacha bunaidh idir an grianghrafadóir agus oifig an Chinsire i mBaile Átha Cliath; rogha lámhbhillí agus póstaeir a bhaineann leis an gConradh Angla-Éireannach; grianghraf d’aistriú Bheairic Átha Luain ó arm na Breataine chuig an nGinearál McKeon i bhFeabhra 1922; dó Bhaile Brigín a rinne na Dúchrónaigh i mí Mheán Fómhair 1920; dó Theach an Chustaim i mBaile Átha Cliath i mí na Bealtaine 1921; dó na gCeithre Cúirteanna i mBaile Átha Cliath i mí Iúil 1922; trúpaí arm an tSaorstáit ag teacht i dtír i longa sa Phasáiste, Co Chorcaí; trúpaí Óglaigh na hÉireann ag dul isteach i gCorcaigh i mí Lúnasa 1922 i ndiaidh fórsaí na bPoblachtach/Frith-Chonartha a chloí.

Ar ais chuig Taispeántais Roimhe Seo