Foinsí Eile

Eolairí Trádála agus Sóisialta

Tá sealúchais chuimsitheacha d'eolairí trádála agus sóisialta do Bhaile Átha Cliath, do na cúigí agus don tír ar fad ag an Leabharlann Náisiúnta.

Téann an ceann is luaithe d'eolairí Bhaile Átha Cliath siar go dtí 1751. Táthar fós ag foilsiú eolairí Bhaile Átha Cliath, agus síneadh scóip na leabhar seo thar na mblianta.

Cé go dtagann an t-eolaire cúige is luaithe dá bhfuil againn - Ferrar's Directory of Limerick - ón mbliain 1769, foilsíodh go forleathan eolairí den sórt sin sa naoú haois déag. Foilsíodh eolairí ar fud na tíre freisin sa naoú haois déag mar Pigot's Commercial Directory of Ireland (1820 agus 1824) agus Slater's Directories (1846, 1856, 1870, 1881 agus 1894).

Chun fáil amach an bhfuil eolaire clóbhuailte ag an Leabharlann i gcomhair an limistéir a bhaineann le do chuid taighde, seiceáil an Chatalóg Ar Líne.

Nuachtáin

Tá an bailiúchán is mó nuachtán in Éirinn, idir chinn áitiúla agus náisiúnta, ag an Leabharlann Náisiúnta. Tá nuachtáin áisiúil ó thaobh taighde ginealais de bhrí go bhfuil fógraí agus fógraí beathaisnéiseacha (maidir le breitheanna, básanna nó póstaí) iontu. Ar an drochuair, de bhrí gur beag innéacs atá ar fáil, tá sé deacair teacht ar fhaisnéis teaghlaigh ábhartha.

Ach an oiread leis na heolairí trádála agus sóisialta, is minic nach mbíonn fáil ag móramh den daonra ar fhaisnéis a bhíonn sna nuachtáin: is iomaí breith, pósadh agus bás a chuaigh thart gan iad a fhógairt agus lean an saol ar aghaidh gan fógraíocht ná tuairisc. Ina ainneoin seo tá ábhar saibhir le fáil i nuachtáin agus tugann siad mórtas pobail agus léargas ar an gcineál saoil inar mhair cuid dár sinsear.

Le haghaidh tuilleadh faisnéise, téigh chuig bailiúchán nuachtán na Leabharlainne le do thoil.

Foinsí Ilghnéitheacha

I measc foinsí eile sa Leabharlann Náisiúnta tá go leor stair teaghlaigh chlóbhuailte, a thiomsaítear agus a fhoilsítear go minic le scaipeadh go pearsanta. Daoine a dhéanann taighde ar a stair teaghlaigh féin a thugann fúthu seo. Is féidir teacht orthu siúd ar an gCatalóg Ar Líne. Ba chóir go bhfaighfeá na sonraí faoi fhoilseacháin ábhartha atá i seilbh na Leabharlainne ach an teideal cuí teaghlaigh a chlóbhualadh isteach mar chuardach eochairfhocail teideal.

Is féidir leabharliosta roghnaithe de theidil a bhaineann le haralatas, ginealas na hÉireann agus le stair teaghlaigh, cuid mhór acu atá ar fáil sa phríomhsheomra léitheoireachta, a íoslódáil anseo:


Is minic go mbíonn iarscríbhinní d'fhoinsí áitiúla i bhfoilseacháin chumainn staire áitiúla ó cheann ceann na tíre, lena n-áirítear inscríbhinní ar leac uaighe, liostaí saorshealbhóirí, srl.

I measc ábhar ábhartha eile a bhíonn i mbailiúcháin na Leabharlainne bíonn na Liostaí Airm a chuirtí i gcló go bliantúil, foilseacháin de Chonstáblacht Ríoga na hÉireann, Liosta Teidlíochta do Phréimh Tuirne 1796. De réir mar a dhéantar dul chun cinn i gcúrsaí taighde, is féidir leis na haguisíní do thuarascálacha Parlaiminte na naoú haoise déag a bheith áisiúil.

Is dócha go dtiocfaidh tú chuig pointe i do chuid taighde nach mbeidh tú in ann faisnéis dhíreach a fháil faoi do theaghlach ó na taifid atá ar fáil. Cé go bhféadfadh sé seo lagmhisneach a chur ort smaoinigh gur mhair do chuid sinsear mar chuid de phobal agus chun tuiscint níos mó a fháil ar a saol agus ar a gcuid cúinsí maireachtála gur fiú i gcónaí taighde a dhéanamh ar stair na háite inar mhair siad. Tá go leor foinsí do thaighde ar stair áitiúil ar fáil sa Leabharlann Náisiúnta.

Tá na foinsí seo leagtha amach i bhfoirm achoimre sa bhileog dar teideal Local Studies: Sources in the National Library of Ireland, atá ar fáil le híoslódáil anseo:

Local Studies : NLI Sources NLI_FamilyHistory_LocalStudies.pdf (0.05 MB, Adobe PDF)

Taifid Eastáit

Tá cartlanna de chuid mhaith iar-eastát talún sa Rannóg Lámhscríbhinní den Leabharlann Náisiúnta. Tá taifid den riaradh a rinne tiarnaí talún agus a gcuid gníomhairí ar eastáit le fáil sna cartlanna eastáit agus go ginearálta tá léasanna, cíosanna, cuntais, comhfhreagras agus léarscáileanna mar chuid díobh. Téigh chuig Rannóg na mBailiúchán Lámhscríbhinní chun tuilleadh eolais a fháil.