Ceisteanna Coitianta: Aire a thabhairt do Páipéir Teaghlaigh

Molaimid duit teagmháil a dhéanamh le caomhnóir, a dhéanfaidh measúnú ar an mír agus a thabharfaidh roghanna cóireála éagsúla chun an mhír a chaomhnú.

Is é an rud is fearr ná cóip a chur ar taispeáint agus an bunleagan a coimeád slán in áit thirim, dhorcha, fhionnuar agus pacáistíocht saor ó aigéad timpeall air. Ná déan doiciméid stairiúla a fhótachóipeáil (d’fheadfadh an solas dochar a dhéanamh dóibh). Glac grianghraf digiteach díobh i solas maith nádúrtha gan splanc a úsáid. Bain leas as na treoirlínte seo a leanas le cur le saol rudaí atá ar pháipéar:

• Déan deimhin de nach bhfuil solas ag scalladh orthu (rud a d’fheadfadh dath an pháipéir a mhílíthiú agus cur ar roinnt dúch a ndathanna a thréigean): ná cur ar taispeáint iad in aice le fuinneoga nó soilse. D’fhéadfá smaoineamh ar ghloine scagtha UV a úsáid má tá an t-ábhar bunaidh le frámú óir coisceann sé sin na tonnfhaid solais is díobhálaí.
• Taispeáin iad in áiteanna a bhfuil teocht seasta fionnuar iontu: ná croch iad ar an taobh istigh de bhallaí seachtracha ná gar do radaitheoirí, fuinneoga agus tinte. (Cuireann téamh lárnach teochtaí ró-arda agus teochtaí athraitheacha ar fáil de ghnáth, rudaí a chuirfeadh dlús leis an ráta a thiocfaidh mílíthiú ar an bpáipéar agus a d’éireodh sé briosc).
• Roghnaigh timpeallacht thirim (ná croch pictiúir sa seomra folctha nó sa chistin, mar shampla) mar spreagann an taise caonaigh agus caonach liath agus freangann sé páipéar.
• Bíodh sé d’aidhm agat timpeallacht chobhsaí a chur ar fáil; déanann leibhéil athraitheacha teochta agus taise níos mó dochair de ghnáth ná leibhéil a bhíonn mí-oiriúnach go seasta. Is fiú cuimhneamh go bhféadfaidh tithe nua-aimseartha a bheith an-te agus an-tirim, rud nach mbeadh go maith.
• Déan deimhin de go bhfuil an gléasadh i gcomhair pictiúir nó grianghraif bunaidh déanta as clár saor atá saor ó aigéad agus nach bhfuil an pictiúr i dteagmháil dhíreach leis an bhfráma ná le clár tacaíochta an fhráma (a dhéantar as ábhair aigéadacha de ghnáth).

Féadfaidh caonach fás go tapa ar leabhair agus ar pháipéar má dhéantar iad a stóráil in áit the bhogthais. Má mheasann tú go bhfuil caonach ag fás orthu, is fearr iad a thógáil ón áit sin agus labhairt le caomhnóir príobháideach chun comhairle a fháil faoina gcaomhnú.

Tá sé tábhachtach cáipéisí neamhchoitianta, cáiréiseacha a choinneáil i bhfillteáin agus i mboscaí atá saor ó aigéad, in áit thirim, agus gan aon solas díreach orthu ná foinsí teasa in aice leo. Chun tuilleadh comhairle a fháil, féach na naisc seo a leanas:

• An rannán ‘Caring for...’ ar láithreán Gréasáin Conservation Register
  http://www.conservationregister.com/careprintsdrawings.asp?id=4
• Leabhrán Ionad Comhairleach Buanchoimeádta an British Library
  http://www.bl.uk/blpac/publicationsleaf.html

Ní féidir teilgeadh an tseanghrianghraif féin a athchóiriú ach cuireann a lán grianghrafadóirí seirbhís athchóirithe dhigitigh ar fáil anois, lena dtáirgtear cóipeanna de sheanghrianghraif theilgthe agus iad feabhsaithe go digiteach. Chun tuilleadh eolais a fháil ar chaomhnú grianghraf, léigh an leabhrán ón Preservation Advisory Centre de chuid an British Library.

Ní féidir le foireann na Leabharlainne Náisiúnta tabhairt faoi thionscadail chaomhnaithe do dhaoine aonair. Má tá ábhair luachmhara agat nach foláir iad a dheisiú, ba cheart duit dul i dteagmháil le caomhnóir gairmiúil atá ag obair ar bhonn príobháideach. Tá liosta caomhnóirí príobháideacha atá i mbun oibre in Éirinn ar fáil ar láithreán Gréasáin an IPCRA (the Irish Professional Conservators’ & Restorers’ Association) agus tá liosta de na caomhnóirí atá ag obair sa Ríocht Aontaithe agus i dTuaisceart Éireann ar fáil sa ‘Conservation Register’. Féach na naisc thíos:

• http://www.ipcra.org/Find-a-Conservator.aspx
• http://www.conservationregister.com

Táimid thar a bheith buíoch do na deontóirí a chabhraigh chomh flaithiúil sin le forbairt na mbailiúchán náisiúnta. Leagtar amach critéir roghnaithe na Leabharlainne maidir le bronntanais go hachomair sa bhileog Treasuring our Heritage: Donation of Materials to the National Library of Ireland. Féach ar an nasc seo ar ár láithreán Gréasáin chun tuilleadh eolais a fháil: http://www.nli.ie/en/how-we-acquire-our-collections.aspx